Mehmet SELAM tarafından 12.03.2009 tarihinde eklendi ve 416 defa okundu.

AB Oto Yan Sanayi Pazarında Yeni Fırsatlar

OEM pazarında yaşanan sıkıntılar göz önüne alınınca 2007 yılında 50 milyar Euro’ya çıkması beklenen AB pazarı ülkemiz ihracatçıları için çok ciddi fırsatlar sunabilir. Avrupa’da büyüyen ve yaşlanan araç parkı yanında, AB tarafından yürürlüğe konan araç kontrolleri after-market pazarı için parça sağlama imkanı ortaya koyuyor.

Oto Yan Sanayii’nde Segmentasyon
Ülkemiz oto yan sanayi üreticileri için AB 170 milyar Euro’nun üzerindeki ithalat rakamı ile önemli bir pazar. Oto Yan Sanayi Pazarı’nda üreticilerin mal tedarik edebileceği iki ayrı segman bulunmaktadır. Bunlardan biri OEM olarak adlandırılan orijinal parça üreticisi pozisyonu diğeri ise After-market olarak isimlendirilmektedir, bu da yan sanayi parçalarının üreticiye değil tüketiciye yönelik olarak satış yerlerine verilmesidir. OEM ve after-market pazarları da doğal olarak araç piyasasındaki gelişmelerden doğrudan etkilenmektedir.

OEM Pazarı
OEM pazarı araç üreticisine ve üretim hattına ürün tedarik etmektedir. Kullanılan parçalar orijinal parçalar olmakta ve onaylı tedarikçiler tarafından kendi markaları ile üretilmektedir. OEM pazarı AB’de 114 milyarlık ciro ile oto yan sanayi pazarının %72’sini oluşturmaktadır.

OEM pazarındaki parça satışları, araç satışlarındaki gelişmeleri yakından takip etmektedir. Bu etkileşim hem satış adetleri hem de üretim ve tasarım tekniklerinde söz konusu olmaktadır. 1995-1999 döneminde araç satışlarındaki hızlı artış OEM pazarında da çok olumlu etkilere sahne olmuştur. 2002 -2001 yıllarında araç satışlarında bir durgunluk yaşandıysa da araç üreticilerinin daha fazla parçayı tedarikçilerine üretim için vermeleri nedeni ile OEM pazarında yine de artış yaşandı. Dikkat edilmesi gereken bir diğer faktör de araçlarda kullanılan güvenlik modülleri, elektronik ekipman ve klima da son yıllarda yaşanan artıştır. 2003 yılı rakamları ile bir aracın fiyatında elektroniğin payı %23 olarak değerlendirilmekte, bu rakamda da yazılımın %20’lik payı olduğu bildirilmektedir. 2010 yılına geldiğimizde bu oranın %35 ve %38’lere ulaşması beklenmektedir.

AFTER-MARKET
After-market 4 ana ürün grubundan oluşmaktadır: • Orijinal ekipman değiştirme parçaları (replacement-OES)
• Orijinal olmayan parçaların sektörü
• Aksesuarlar
• Yedek parçalar

2004 yılı rakamlarına göre AB aftermarket piyasası 50 milyar Euro olarak tahmin edilmektedir. Aftermarket piyasasında orijinal parçalarla orijinal olmayan parçalar arası rekabet söz konusudur. Orijinal olmayan parçalar genel olarak sık sık değiştirilen ve miktarlı olarak üretilen lastik, egzoz gibi parçalardır. Birçok AB ülkesinde parça tasarımı konusunda copyright olmadığından parça üreticileri orijinal parçanın kopyasını yapabilmektedir. Araştırma geliştirme konusunda büyük yatırım söz konusu olmadığından orijinal olmayan parçalar daha düşük fiyata pazara sürülmektedir. Orijinal parçalar ise yetkili dağıtıcı bayi kanallarından satılmaktadır. Motor parçası gibi daha komplike parçalar aftermarket segmanında pek yer almamaktadır.

Aksesuar ve yedek parçalar tüm satış kanallarında satılmaktadır. OEM firmaları tedarikçilerle iş birliği yaparak zaman zaman after-market pazarından kazanmak için OEM yedek parçaları da ortaya çıkarmaktadırlar.

After-market parça piyasası araç satış rakamları ile doğrudan bağlantılı değildir. Bunun bir nedeni bugün üretilen parçaların artan dayanıklılığı ve kalitesi olarak görülmektedir. Diğer yandan daha önceleri 5000 km.’de araç bakımı yapılırken bu yeni araçlarda 15.000 km.’de veya yılda bir yapılmaktadır. Bir ülkedeki ortalama araç yaşı ya da yeni yürürlüğe konan araç kontrol düzenlemelerinin ise önemli etkisi olabilmektedir. Araç ve ekipman kalitesinde yaşanan artışlar araç tamir ve bakım hizmetlerinde indirimlere yol açmıştır. Toplam araç parkı ve bu araç parkındaki ortalama araç yaşı da karşı bir etken olarak değerlendirilmekte, genel olarak da after-market satışlarda hemen hemen tüm AB ülkelerinde artış olduğu görülmektedir.

Araba artık her evde olan standart bir ürün olarak kabul edilmekte, araç sahipleri araçlarını aksesuarlarla isteklerine göre değiştirmek için masraf yapmaktadır. Bu aksesuar pazarı için olumlu olarak değerlendirilirken bir çok malzemenin OEM parça olarak verilmesi de söz konusu olmaktadır. Klima, entegre müzik sistemi gibi parçalar müşteri taleplerini karşılamak üzere standart olarak verilmektedir.

OTOMOTİVDE GÖZLENEN TRENDLER
Otomotiv Sanayi bir değişim süreci içindedir. Otomobil üreticileri otomobil ve otomobil markası tasarımı, geliştirilmesi ve pazarlamasında uzmanlaşmış araç montajcısına dönüşmektedir.

Otomobil üreticileri ile birinci zincir tedarikçiler arasındaki ilişki yeni bir içerik kazandı. Bu zincir tedarikçiler komple entegre alt sistemlerin üretilmesinden sorumlu hale geldiler. Bu da tedarikçilerin üretim tasarımı, üretim süreci kontrolü ve sistem tedarikçileri ile iletişim gibi alanlarda yeni sorumluluklar anlamına geliyor. Otomobil üreticileri için minimum talepler olarak değerlendirilen maliyetleri düşürme ve kaliteyi arttırma yanında bu sorumluluklar tedarikçileri organize olma ve sermaye alanında yatırıma yönlendiriyor. Önümüzdeki yıllarda da üretimdeki bu globalleşmenin artarak sürmesi bekleniyor.

Alman Araştırma Enstitüsü (FAW) tarafından 900 parça tedarikçisi ile yapılan bir araştırmanın sonuçlarına göre üreticilerin tedarikçiler üzerindeki fiyat baskısının artması bekleniyor. İnternet üzerinden başlatılan alım stratejisinin buna bir örnek olduğu ifade ediliyor. OEM üretimin çevre konusunda geliştirmeye çok fazla eğilmediği de sonuçlar arasında.

Otomobil Üreticileri Otomobil üretiminde hedef optimum bir tasarım ile üretim montajı ve koordinasyon alanında mükemmelliği sağlamak. Üreticiler yeni ürünü piyasaya sürme süresini kısaltmaya çalışıyorlar.

Yeni araçlarda yeni teknolojiler ve malzemeler olacak. Akıllı ve daha güvenli araçlar için çip seti gibi elektronik malzeme kullanımı artacak. Çok yakında otomobillerde herhangi bir problem olduğunda dağıtıcı ağı ile iletişim kuran araçların piyasaya çıkması bekleniyor. Güvenlik ve dayanıklılık için sentetik ve metal sentetik karışımı malzeme kullanımı söz konusu.

Sektörde birleşmelerin artması, bağımsız araç üreticilerinin sayısının azalması bekleniyor. AB’de bayi sistemi ile internet ve süpermarket satışları gibi yeni dağıtım olanakları ortaya çıkıyor. Bu da fiyatların düşmesini beraberinde getirecektir. Otomobil üreticileri maliyetlerini tekrar gözden geçirerek üretim ve lojistik süreçlerini ele alacak, fiyat, Ar-Ge ve üretim riski gibi riskleri yine tedarikçilerinin üzerine bırakmaya çalışacaklardır.

Tier 1 (Sistem tedarikçileri grubu)
Tedarikçiler için hedef, rekabetçi fiyatla birlikte çok sıkı spesifikasyonlara göre, kaliteli olarak ve tüm bir sistemi veya modülü içeren üretimleri yapmak haline gelmektedir. Tasarım sürecine katılmak ve modül üretime katkı sağlamak amacıyla teknik yetenekler konusuna ve alt tedarikçiler alanına yatırım yapıyorlar. Kaliteyi arttırırken rekabetçi pozisyonda kalmayı da sürdürmeleri gerekiyor.

Şirket satın almaların ve birleşmelerin yaşandığı bugünden sonra gelecekte 25-35 adet tedarikçinin piyasaya hakim olması bunlara tedarik eden firma sayısının da bugün 3000 iken 750’ye inmesi beklenmektedir. Avrupalı firmalar ABD’de gerçekleştirdikleri satın almalarla %20’lik bir hisseye sahip duruma geldiler.

Finansal alanda yaşanan güçlükler firmaları markalaşmaya ve pazarlama stratejileri geliştirmeye zorluyor. Böylece kar marjlarını arttırma çabası söz konusu. Bazı firmalarda farklı sektörlere geçmeye çalışıyor.

1980’lerden günümüze AB pazarına baktığımızda dikkat çeken noktalar
• Üretim artıyor, ciro artıyor
• Globalleşme ve ihracat artıyor
• Verimlilik artıyor
• Outsourcing (dışarıdan tedarik) sistemi yaygınlaşırken cirodaki katma değerin payı azalıyor

OEM firmalarını Neler Bekliyor:
• OEM bazında çalışan firmalar piyasa gelişmelerini daha yakından takip ederek anında cevap verecek durumda olmalılar
• OEM firmaların hem kendi içlerinde hem de tedarik zincirlerinde maliyet düşürüme çalışmaları sürecek
• OEM firmaları risk ve sorumluluğu kendi tedarikçilerine dağıtmaya devam edecekler
• Gelecekte inovasyon için komplex çalışmalar, hız ve yatırım ihtiyacı artmaya devam edecek
• Pazar payı ve karını korumak için OEM’ler için marka yönetimi daha önemli hale gelecek.
• Çıkartılan yönetmelikler piyasa dinamiklerini değiştirebiliyor ve teknoloji ve risk yönetimini farklı boyutlara taşıyor.

After-Market Pazarı’ndaki Eğilimler

Ancak araç üreticileri de bu segmente mal vererek karlılığı sağlamak ve bu pazardan pay almak çabası içindeler. Tüketiciler tarafından tercih edilen aksesuarların zaman içinde araçlarda standart olarak verilmesi söz konusu olabilecek, bu da aftermarket pazarın payından kayıp anlamına gelecektir. Diğer yandan yeni araçlarda ve parçalarında yakalanan kalite düzeyi de tamir, servis ve parça değişimini de daha düşük seviyeye çekebilecektir.

Dağıtım ağlarının da uluslararasılaşması ile parça üreticilerine fiyat baskısı yapılması da söz konusu olabilecektir.

Teknoloji ve Araç Tasarımı Konusunda Yeni Trendler
• Model ve markalar arasında komponent paylaşımı fabrika verimliliğini artırırken geliştirme maliyetlerini aşağı çekmekte daha fazla yeni model çıkartılmasına imkan sağlamaktadır.
• Araçlarda elektronik kullanımı artmaya devam edecektir. Elektronik birçok mekanik fonksiyonun yerini alacaktır.
• Akü voltajının 42 Volt’a çıkması beklenmektedir.
• 2006’dan sonra tam bir oto bilgisayarı söz konusu olacaktır
• Hafif metal kullanımı artacak, karışık materyal kompozitleri ile araç ağırlığı azaltılacak ve benzin tüketimi düşürülecektir.
• Çevre kirliliğini kontrol amaçlı önlemler artacaktır (Ör. Dizel araç partikül filtreleri gibi)
• Hidrojen motoru gibi yenilikler
• Artık standart hale gelen ABS; hava yastığından sonra ESP türü kontrol sitemleri ile güvenlik konusunda gelişmeler devam edecektir.
• Standart araçların kişiye özel hale getirilmesi
• Aktif ışık sistemleri (LED)

Otomobil Piyasasındaki Gelişmeler
• Çok kişi tarafından kullanılan araçlar, spor amaçlı araçlar yine gözde
• Dizel araç pazarı büyümeye devam ediyor
• Güvenlik standartları artıyor

Parça ve Komponent Piyasası
• Modül bazlı tasarıma yönelim devam ediyor
• Tasarım, Ar-Ge, finansal risk konusunda parça tedarikçilerinin artan sorumluluğu
• Devam eden fiyat baskısı • Geri dönüşümlü parça malzeme kullanımı

Aksesuar ve Yedek Parça piyasası
• Navigasyon ekipmanı
• DVD player, LCD ekran
• Araç telefonu aksesuarları
• Hava temizleyiciler

Garaj Ekipmanı
• Elektronik test
• Teşhis ekipmanı
• Garaj test bandı

Pazar raporunda görebileceğimiz üzere ülkemiz ihracatçılarının da avantajlarını koruyarak AB pazarından pay almaları ve bu paylarını arttırmaları mümkündür. Ancak pazardaki gelişmelerin ve eğilimlerin yakından takip edilerek bu gelişmeler doğrultusunda ürün hazırlamak veya hizmet sunmak gerekmektedir.

Kaynak: www.cbi.nl